Σαγματοποιός "ο ράφτης" των ζώων !

Σαγματοποιός
ο «ράφτης» των ζώων!
Η λέξη σαγματοποιός προέρχεται από το σάγμα + ποιώ, σαγματο –ποιος.
Σάγμα λέγεται το σαμάρι των ζώων και σαγματοποιός είναι ο κατασκευαστής, ο σαμαράς. Το σαμάρι είναι καμπυλωτό και συνήθως ξύλινο εξάρτημα που εφαρμόζει στη ράχη των ζώων, αλόγων, γαϊδουριών και μουλαριών, κυρίως για να στερεώνεται το φορτίο που μεταφέρουν ή για να κάθεται ο αναβάτης.
Οι σαγματοποιοί κατασκεύαζαν σαμάρια, σέλλες, χαλινάρια, καπίστρια, λαιμαριές, πισινέλες, τα γκέμια, με τις πολύχρωμες χάντρες και τα πολλά κουδουνάκια, τις χοντρές ραφές και τα γυαλιστερά κουμπιά από μπρούτζο, αληθινά έργα τέχνης.
Επιδιόρθωναν επίσης τα σαμάρια αλλά και όλα τα εξαρτήματα που χρησιμοποιούσαν για τα ζώα.
Για την κατασκευή του σαμαριού, ο νοικοκύρης πήγαινε με το ζώο του στο σαμαρά, ώστε να πάρει μέτρα στην πλάτη του συγκεκριμένου ζώου. Το μέγεθος και το σχήμα του σαμαριού εξαρτιόταν από το ζώο για το οποίο προοριζόταν.
Τα υλικά που χρειαζόταν για την κατασκευή του σαμαριού ήταν δέρμα, πανί, μάλλινο ύφασμα κατά προτίμηση, χόρτα ή άχυρα και ξύλα. Κατάλληλα ξύλα για το σαμάρι ήταν από πλατάνι, μουριά, οξιά ή συκιά. Το ξύλο έπρεπε να είναι ελαφρύ και μαλακό για να μπορεί εύκολα να πάρει την κατάλληλη κλίση.
Το σαμάρι αποτελείται από ένα ξύλινο σκελετό και από δύο προσκέφαλα , αριστερά και δεξιά, που στην εσωτερική μεριά, αυτή δηλαδή που ακουμπάει στη ράχη του ζώου, είναι επενδυμένα με μάλλινο χοντρό ύφασμα και εξωτερικά με δέρμα από πρόβατο ή γίδα. Ανάμεσα έβαζαν χόρτο ή άχυρο, για να μην πληγώνεται το ζώο.
Τα εργαλεία του σαμαρά ήταν: ο ξυλοφάγος, το χειροκίνητο τρυπάνι, ο κόπανος (ξύλινο σφυρί), τα σκεπάρνια, οι τανάλιες, η λίμα, η χοντρή βελόνα, η σακοράφα και ο σαμαροπήχης, λεπτή βέργα, με την οποία ο σαμαράς έπαιρνε τα μέτρα του ζώου.
Εδώ και μισό αιώνα, ο Δημήτρης Κατσιγιάννης ασχολείται με την τέχνη του σαγματοποιού, μοναδικός, με το μαγαζί του να βρίσκεται όλα αυτά τα χρόνια στην πλατεία Ησιόδου εκεί στο Κεφαλόβρυσο, στο κέντρο της αγοράς της Ναυπάκτου.
Το επάγγελμα του σαμαρά, οικογενειακό κυρίως εκείνα τα χρόνια, θεωρούνταν από τα πιο προσοδοφόρα, μια και τα γαϊδούρια και τα μουλάρια ήταν τα Ι.Χ της εποχής εκείνης.
«Έχω πελάτες από όλη την Ελλάδα», θα μας πει, «αφού σήμερα ενδιαφέρονται για την τέχνη του σαγματοποιού πολιτιστικοί και λαογραφικοί σύλλογοι, ακόμα και τα πανεπιστήμια!
Παλιά υπήρχε δουλειά, μόλις χάραζε έβλεπες τα κάρα στη σειρά να περιμένουν!
Η τέχνη σιγά-σιγά εξαφανίζεται, ευτυχώς που ο γιός μου, αν και μαθηματικός, έχει μάθει τα πάντα» κατέληξε.


  Πράσινο+Μπλέ -  Μη κερδοσκοπική Οργάνωση Πολιτισμού Περιβάλλοντος - Μεναίχμου 1-3  - Ψανή - 30300 Ναύπακτος - Τηλ. & Φαχ: 2634025016

  Web Design Web-Site